Dị ứng tôm, cá, đậu phộng khi ăn món Việt: món nào có gì

Trong món Việt, tôm, cá và đậu phộng hay nằm ở chỗ bạn không nhìn thấy: trong nước mắm, trong tương chấm, trong mắm, trong lớp rắc trên mặt. Bảng của Bếp Rơm ghi 8 món có giáp xác, 16 món có cá và 9 món có đậu phộng, trên tổng 31 món. Bếp dùng chung nên chúng tôi không cam kết không lẫn vết; bảng chỉ cho bạn biết món được nấu với gì.

Nước mắm là cá

Nước mắm, mắm cá và mắm nêm (nước chấm lên men từ cá cơm, giã với thơm và ớt) đều thuộc nhóm cá. Vì vậy 16 món trong thực đơn ghi “cá”, và nhiều món trong đó tên không nhắc cá chút nào. Chả giò tôm thịt, thịt heo kho nước dừa, canh khổ qua nhồi thịt, bò nướng lá lốt đều ghi nhóm cá. Rau muống xào tỏi nêm nước mắm nên cũng vậy; bản chay nêm nước tương, ghi đậu nành thay cho cá.

Mắm tôm và tôm khô là giáp xác

Nhóm giáp xác trong bảng của chúng tôi gồm tôm, cua, mắm tôm và tôm khô. Tám món có nhóm này: gỏi cuốn tôm thịt, chả giò tôm thịt, bánh khọt tôm, gỏi ngó sen tôm thịt, tôm sú nướng muối ớt, kho quẹt rau luộc (có tôm khô), bánh xèo tôm thịt và lẩu mắm. Mực, ốc và dầu hào là nhóm khác, nhuyễn thể, và chúng tôi ghi riêng.

Đậu phộng nằm trong tương chấm và lớp rắc

Chín món ghi đậu phộng. Ba món chấm tương đậu phộng: hai gỏi cuốn (tôm thịt và rau củ nấm) và nem nướng cuốn bánh tráng. Gỏi ngó sen và chuối nướng có đậu phộng rang, cà tím nướng hành phi và kem dừa trái cũng vậy. Mực nướng sa tế cũng ghi đậu phộng. Có một món mà mô tả không nhắc đậu phộng nhưng bảng vẫn ghi: gỏi xoài khô cá sặc. Vì thế bạn đừng đọc tên món, hãy đọc cột chất gây dị ứng.

Bài Vinmec (cập nhật 12/03/2025) nói dị ứng đậu phộng ảnh hưởng khoảng 0,5 đến 1% trẻ em. Chúng tôi chỉ dẫn con số đó như bối cảnh; nhà hàng không đánh giá được mức độ dị ứng của riêng ai.

Sa tế và dầu hào

Sa tế (sốt sả ớt) của Bếp Rơm tự làm, bảng ghi nhuyễn thể và đậu phộng, không ghi giáp xác. Sa tế ở nơi khác có thể có thành phần khác, trong đó có thể có tôm khô, nên bạn hỏi từng nơi. Dầu hào là nhuyễn thể: bò xào bông thiên lý ghi nhóm này.

Bảng theo ba nhóm

Gỏi ngó sen tôm thịt có ba nhóm cùng lúc (giáp xác, cá, đậu phộng). Lọc bỏ cả giáp xác, cá và đậu phộng còn tám món: gà ta nướng muối ớt, sườn heo nướng mật ong, nấm rơm nướng muối ớt, canh chua nấm đậu hũ, bò xào bông thiên lý, đậu hũ non sốt cà chua, cơm trắng và chè bắp. Nhưng bảng chỉ có chín nhóm, và người dị ứng thường không chỉ ba thứ. Hãy lọc đúng nhóm của bạn ở trang dị ứng thực phẩm. Bốn món không ghi nhóm nào trong chín nhóm: gà ta nướng muối ớt, nấm rơm nướng muối ớt, cơm trắng và chè bắp. Điều đó chỉ có nghĩa là công thức không dùng chín nhóm này, không có nghĩa là không lẫn vết.

Cách báo bếp khi đặt bàn

1. Ở bước ba của đặt bàn, chọn các nhóm bạn cần tránh trong chín nhóm và ghi vào ô ghi chú ai dị ứng, dị ứng thế nào.
2. Nói rõ tên chất. “Một người dị ứng” thì chúng tôi sẽ hỏi lại là chất gì, chứ không đoán.
3. Chúng tôi gọi Zalo hoặc điện thoại để xác nhận, và nhắc lại từng chất bạn đã ghi. Trang xác nhận cũng ghi lại.
4. Dị ứng nặng thì gọi trước 0963 929 241 để chúng tôi đọc cho bạn món có gì và để bếp biết trước.
5. Đến nơi, báo lại với người dọn bàn.

Điều chúng tôi không thể cam kết

• Bếp dùng chung. Chúng tôi nấu món chay trên chảo và vỉ riêng khi có thể, nhưng không cam kết không lẫn vết.
• Bảng chỉ theo dõi chín nhóm: giáp xác, cá, nhuyễn thể, đậu phộng, đậu nành, trứng, lúa mì, mè, sữa. Hạt cây, cần tây và những thứ khác, chúng tôi không theo dõi. Bài Vinmec liệt kê hạt cây trong các nhóm chính; bếp của chúng tôi không theo dõi nhóm đó, nên nếu bạn dị ứng hạt cây, hãy gọi hỏi trước.
• Nhà hàng không thay được bác sĩ. Dị ứng nặng thì hỏi bác sĩ trước, rồi gọi cho chúng tôi để biết món có gì.

Ở Bếp Rơm chúng tôi làm thế này

Bảng chín nhóm của 31 món do chị Mai Thanh Vân giữ và cập nhật mỗi khi đổi công thức. Ai dị ứng đậu phộng và ăn chay có thể xem bài ăn chay ngày rằm, mùng một, và toàn bộ cách đọc thực đơn nằm ở bài đọc thực đơn khi ăn chay, ăn không cay hoặc dị ứng.

Cập nhật 05/10/2026.

Nguồn

• Vinmec, Một số loại thực phẩm có gây dị ứng, cập nhật 12/03/2025, đọc 05/10/2026.